PES kontra FIFA… Przez około 20 lat kibice piłkarscy, którzy byli również graczami, mówili ci to samo: seria FIFA może być nastrojowa i przyjemna w grze, ale jeśli chciałbyś gry w piłkę nożną, która faktycznie grałaby jak piłka nożna, z wieloma graczami zaangażowanymi w każdy atak, seria Konami była twoim jedynym wyborem.

Zanim stała się najgorzej recenzowaną grą Steam wszechczasów pod nazwą eFootball 2022 , seria Pro Evolution Soccer była połową największej rywalizacji w historii gier.

Nawet zagorzali fani FIFA powinni być wdzięczni za istnienie PES, ponieważ zmusiło ono Electronic Arts do dalszego ulepszania swojej marki przez ostatnie dwie dekady, zamiast sprzedawania gier, które były niewiele więcej niż aktualizacjami składu w pełnej cenie.

Ewolucja nazwy

Przodek serii Pro Evolution nazywał się „Goal Storm” i został wydany na całym świecie wyłącznie na PlayStation Sony pod koniec 1995 i na początku 1996 roku. W Japonii używał nazwy „World Soccer Winning Eleven”.

Kluczowym punktem sprzedaży w stosunku do FIFA 96 była grafika oparta na wielokątach, która wyglądała lepiej z większej liczby kątów niż grafika oparta na teksturach konkurenta.

Goal Storm pozwolił graczom rozgrywać mecze międzynarodowe pomiędzy 36 drużynami narodowymi. W sposób zapowiadający, drużyny te nie używały prawdziwych nazwisk zawodników, w przeciwieństwie do FIFA 96, która była pierwszą grą z tej serii, która używała prawdziwych imion zawodników.

Kolejna gra z serii pojawiła się półtora roku później, pod nazwą Goal Storm ’97 w Ameryce Północnej, World Soccer: Winning Eleven ’97 w Japonii i International Superstar Soccer Pro w reszcie świata. Główną innowacją gry była strona taktyczna, ponieważ pozwalała graczom wybierać między 13 formacjami i 8 strategiami.

ISS Pro 98 był pierwszym z serii, który używał błędnie napisanych wersji prawdziwych nazwisk graczy. Kolejna gra nosiła nazwę ISS Pro Evolution, która zawierała sposób na radzenie sobie z brakiem licencji, ponieważ graczy można było edytować, a zmiany były zapisywane na karcie pamięci. Zawierał również to, co stałoby się podstawą serii: tryb Master League.

Pierwotnie Master League była prostą ligą z fikcyjnymi wersjami 16 najlepszych europejskich drużyn klubowych. Możesz wybrać grę dowolną z tych drużyn, ale drużyna zostałaby zastąpiona przez drużynę złożoną z fikcyjnych graczy. Wygrywając mecze zdobywałeś punkty, które możesz wydać, dodając do swojego składu zawodników z innych drużyn.

ISS Pro Evolution 2 wprowadził do serii kilka ulepszeń. Warto zauważyć, że wielu graczy miało swoje prawdziwe nazwiska, a Master League została rozszerzona na dwie dywizje, z awansami i spadkami pod koniec każdego sezonu. Nie została jednak wydana w Ameryce Północnej, gdzie Konami i Saffire wydali w pełni licencjonowaną grę ESPN MLS GameNights.

Złote lata

W 2001 roku Winning Eleven 5 został wydany w Japonii i Ameryce Północnej. Była to pierwsza gra z serii, która została wydana na PlayStation 2. Przyniosła ogromną poprawę grafiki i fizyki piłki. Kiedy został wydany w Europie w tym samym roku, nazywał się Pro Evolution Soccer.

W Japonii wersja Winning Eleven 5 na PS2 sprzedała się w ponad 500 000 egzemplarzy. Aktualizacja Final Evolution, wydana mniej więcej w tym samym czasie, co FIFA 2002, sprzedała się w ponad 275 000, a gra EA nie zbliżyła się do tego. W Europie PES zarobił 21 milionów euro (co oznacza sprzedaż około 500 000 sztuk) w 2001 roku, w porównaniu z 52 milionami (około 1,3 miliona sztuk), które wyprodukowała FIFA 2002.

Gra FIFA miała nie tylko wersje na PlayStation, ale była także na Nintendo GameCube i, co ważniejsze, miała wersję na PC – z trybem online. PES był lepszą grą, ale nie wszyscy o tym wiedzieli.

Pro Evolution Soccer 2 nosiło nazwę Winning Eleven 6 w Japonii, a Winning Eleven 6: International w Ameryce Północnej. Była to pierwsza gra z serii, która została wydana na platformę inną niż Sony, a mianowicie GameCube, zwiększając również liczbę (nielicencjonowanych) drużyn klubowych do 40. Gra miała jedną w pełni licencjonowaną drużynę: reprezentację Japonii, dzięki wyłącznej umowie, która utrzymała Japonię z dala od FIFA do 2016 roku.

Wygrana Eleven 6 była najlepiej sprzedającą się grą na PS2 w Japonii w 2002 roku z ponad 1,1 milionami kopii i drugą najlepiej sprzedającą się grą w ogóle, za grami Game Boy Advance, Pokémon Ruby & Sapphire. Aktualizacja Final Evolution dodała kolejne 400 000 kopii, a FIFA 2003 nie zdołała się zbliżyć. W Europie PES 2 sprzedał się w ponad milionie kopii w ciągu 40 dni, ale FIFA 2003 ostatecznie pobiła go z 2,5 milionami sprzedaży w 2002 roku, dodając wersje na Xbox, GBA i telefony komórkowe.

PES 3 był pierwszą grą z serii, która została wydana na PC, porzucając wsparcie dla oryginalnego PlayStation i GameCube (jednak menu w obu wersjach zakładało, że używasz kontrolera PlayStation).

Rozgrywka stała się bardziej złożona, z większą liczbą statystyk wpływających na umiejętności różnych graczy. W grze wzięły udział 64 drużyny klubowe, z których 6 było licencjonowanych, a Liga Mistrzów została rozszerzona na 4 pierwsze ligi. Sprzedał się tak samo jak jego poprzednik, ustanawiając rekord sprzedaży w Europie z milionem egzemplarzy w pierwszym dniu premiery.

Wersja na PC miała jednak zaletę: „plik opcji” zawierał zmiany w nielicencjonowanych zespołach, które można było zapisywać i łatwo udostępniać przez Internet. Dzięki pracy zapalonych fanów gra stała się praktycznie licencjonowana dla każdego, kto pobrał plik z modami (dyski z grą z modyfikacjami PlayStation były również dostępne w tym samym celu).

W tym momencie drużyny można było całkowicie zmienić, tworząc całe ligi, które nie zostały uwzględnione w grze. Fani mogli nawet poszukać „zlokalizowanych” plików opcji, które zawierały wszystkie poprawne informacje o ich ulubionych drużynach i zawodnikach.

Cięższe mody zawierały wiele dodatkowych zmian, takich jak koszulki z prawdziwymi sponsorami, a nawet prawdziwe piosenki fanów, w tym te, które nigdy nie zostałyby uwzględnione w grze komercyjnej. W jednym popularnym izraelskim modzie z tamtych czasów można było usłyszeć śpiew fanów „Jeśli nie skaczesz, jesteś sędzią”, co brzmiało jak „Jeśli nie skaczesz, jesteś gliną”… którą śpiewali izraelscy kibice, skacząc w chwilach napięć z siłami policyjnymi na stadionie. To tylko jeden przykład modowania stworzonego przez fanów, które miało miejsce na całym świecie, z mnóstwem funkcji lokalizacyjnych, znacznie poza kontrolą Konami.

PES 3 stał się pierwszą grą w PES League w 2004 roku, tuż przed wydaniem PES 4 w Europie. Początkowo turniej był otwarty tylko dla kilku krajów w Europie, ale niewielka liczba uczestników turnieju finałowego zachęciła do wielu turniejów eliminacyjnych w tych krajach.

W kolejnych latach liczba krajów rosła. EA szybko poszło w jej ślady dzięki FIFA Interactive World Cup, mimo że jej gry od lat były częścią World Cyber ​​Games. W późniejszych latach wstępne turnieje PES League przeniosły się do sieci.

PES 4 dodał wsparcie dla oryginalnej konsoli Xbox i był pierwszą grą z serii, która zawierała pełne ligi, w tym 3 licencjonowane. Był to również pierwszy tytuł z serii, który pokazał sędziego podczas rozgrywki. W końcu można było grać z prawdziwym składem klubu, ale co najważniejsze, kluczowym dodatkiem było to, że gracze mogli poprawić lub pogorszyć niektóre ze swoich statystyk po każdym meczu, w zależności od wieku i czasu gry.

Ta zmiana ustanowiła zalecaną strategię Master League dla reszty serii: podpisuj młodych graczy z niskimi wymaganiami płacowymi na długoterminowe kontrakty, zobacz, jak poprawiają się przez kilka sezonów i sprzedaj ich za fortunę tuż przed zakończeniem ich kontraktów. Osobiście grałem w kilku kampaniach Master League, dopóki skład mojej drużyny nie został prawie całkowicie wymieniony.

PES 5 to pierwsza gra z serii wydana na urządzenie przenośne: PlayStation Portable. Ta wersja została ogólnie dobrze przyjęta, pomimo ograniczeń wynikających z mniejszej liczby przycisków konsoli. Wersja na PlayStation 2 była pierwszą z serii, która posiadała tryb sieciowy.

PES 6 upuścił wersję Xbox na Xbox 360, która miała ulepszoną grafikę i fizykę piłki, ale brakowało w pełni funkcjonalnego trybu edycji. Miał również wersję na Nintendo DS, która nie została odebrana tak dobrze, jak inne. Tegoroczna północnoamerykańska wersja była ostatnim, w którym użyto monikera „Winning Eleven”: Winning Eleven: Pro Evolution Soccer 2007.

Nowa Generacja

Konami zaczęło brandować nowe wydania rok po wydaniu rzeczywistej gry, tak jak robiło to EA z FIFA. PES 2008 doczekał się wersji (2D) na telefony komórkowe, ale co najważniejsze, jako pierwszy miał wersje na PlayStation 3 i Nintendo Wii. W przeciwieństwie do wersji DS, gra na Wii nie była ograniczonym portem, ale rewolucją w grach sportowych.

Mechanizm wskaż i kliknij Wii Remote sprawił, że gra wyglądała prawie jak gra strategiczna w czasie rzeczywistym, a podania przelotowe są dokładniejsze niż na jakiejkolwiek innej platformie.

Większość wersji gry była ogólnie dobrze oceniana, a krytyka skupiała się na kwestiach technicznych, ale wciąż pamiętam, że jest to słaby punkt w serii pod względem rozgrywki.

Wszystko toczyło się zbyt szybko, a piłka pozornie przyklejała się do butów graczy, którzy otrzymali podanie. Gdybym chciał gry z graczami, którzy grali bardziej jak superbohaterowie z komiksów niż ich odpowiedniki z prawdziwego życia, mógłbym po prostu zdecydować się na grę w FIFA.

PES 2009 był pierwszym, w którym wykorzystano wyłączną licencję Konami na Ligę Mistrzów UEFA. Jako pierwszy wprowadzono również tryb „Zostań legendą”, który pozwala kontrolować pojedynczego gracza, podobnie jak tryb „Zostań profesjonalistą” FIFA, który został wprowadzony rok wcześniej. Nie miał wersji DS, ale wydanie Wii dodało obsługę klasycznego kontrolera konsoli.

Rozgrywka była na szczęście wolniejsza niż jej poprzedniczka, ale nie na tyle, aby pozostać oczywistym wyborem dla fanów piłki nożnej, ponieważ seria FIFA zaczynała być lepsza. FIFA 09 miała bardziej realistyczną fizykę niż jej poprzedniczki, a także tryb online „Be a Pro” dla 20 graczy, w którym każdy gracz miał za zadanie kontrolować jednego zawodnika na boisku innego niż bramkarz. Późniejsza aktualizacja wprowadziła do serii tryb Ultimate Team, połączenie zwykłej rozgrywki FIFA z grą karcianą.

PES 2010 umożliwił prawdziwą kontrolę nad graczami w zakresie 360 ​​stopni za pomocą drążków analogowych. Zawierała Ligę Europy UEFA obok Ligi Mistrzów. Po raz pierwszy w serii miał wersję na iPhone’a, która została uproszczona, ale wyglądała i była podobna do innych wersji.

PES 2011 dodał wersje dla Androida, Symbiana i Windows Phone. PES 2012 miał nawet wersję dla telefonu Sony Ericsson Xperia Play, a także wersję dla 3DS Nintendo, która została odebrana lepiej niż gry DS, ponieważ wykorzystywała drążek analogowy.

Z wyjątkiem tych zmian, gra wydawała się zbyt podobna do poprzednich wydań, pozwalając FIFA znaleźć się w centrum uwagi dzięki ulepszonemu trybowi kariery i sprzedającej się w miliony PES.

Powrót do formy

PES 2013, który nie miał żadnej wersji mobilnej, został wysoko oceniony i otrzymał lepszą niż poprzednie gry, z ulepszoną rozgrywką, która przypominała wcześniejsze gry z serii.

PES 2014 był pierwszym z serii, który został opracowany przy użyciu silnika Fox Engine, obok silnika fizyki Havok, ale był postrzegany jako nieoszlifowany.

PES 2015 zrezygnował ze wsparcia PlayStation 2 i wszystkich wersji przenośnych na rzecz PlayStation 4 i Xbox One. Ta gra była postrzegana jako najlepszy tytuł w serii od około dekady. Niestety jakość gry nie przełożyła się na sprzedaż. Dzięki ilości licencji i dopracowanemu trybowi Ultimate Team, FIFA 15 sprzedała się w ponad 18 milionach egzemplarzy w porównaniu do przyzwoitego, ale stosunkowo marnego 1,72 miliona PES 2015.

PES 2016 był chwalony za rozgrywkę, a później otrzymał darmową aktualizację z licencją turniejową UEFA Euro 2016. Była to również pierwsza gra, która zawierała tryb „myClub”, który był podobny do Ultimate Team FIFA i był również dostępny za darmo.

PES 2017 ponownie uruchomił wersje na iOS i Androida, które były w zupełnie innej lidze niż FIFA. Podczas gdy wersje mobilne EA wyglądały jak niskobudżetowe gry na PS2 bez prawdziwej ścieżki dźwiękowej i tłumu w grze, PES był w zasadzie myClub, tak jak w wersjach na PS3 i Xbox 360. Na PS4 i Xbox One PES 2017 został doceniony przez krytyków za ulepszoną grafikę, ale wersja na PC była krytykowana za wygląd portu ze starszych konsol.

Zostało to naprawione w PES 2018, który wyglądał tak dobrze, jak wydania Xbox One i Playstation 4. Prawdziwym hitem była jednak wersja mobilna, którą pobrano ponad 150 milionów razy.

Wraz z PES 2019 porzucono PS3 i Xbox 360. Po raz pierwszy od 10 lat w grze nie było też żadnego turnieju UEFA.

Zmiana kierunku

W 2019 roku Konami wydało eFootball PES 2020. Poza nazwą, gra była podobna do poprzednich gier z tej serii, a wersje mobilne zostały uaktualnione do Unreal Engine 4 i pobrane ponad 300 milionów razy.

Gra dodała tryb meczowy online, w którym fani dwóch drużyn, które miały grać przeciwko sobie w prawdziwym życiu, mogli rozegrać zaplanowany mecz i pomóc swojej drużynie „wygrać” go, przynajmniej w PES. Aktualizacja dodała wyłącznie licencjonowany turniej UEFA Euro 2020, mimo że w rzeczywistości turniej zostałby rozegrany dopiero rok później.

W 2020 roku Konami nie wydało pełnej gry, a jedynie aktualizację sezonu eFootball PES 2021, która była tą samą grą ze zaktualizowanymi ligami i drużynami za połowę ceny. Był dostępny na te same platformy, co PES 2020, a także na nowe Xbox Series X i Series S.

W 2021 roku Konami wypuściło eFootball 2022 – pierwszą grę z serii bez „Pro Evolution Soccer” w nazwie. Był dostępny na wszystkie platformy, które otrzymały aktualizację sezonu 2021, a także na PlayStation 5, ale został zdegradowany do poziomu wersji mobilnych na wszystkich platformach.

Gra szybko wygenerowała 92% negatywnych recenzji na Steam, a zrzuty ekranu przedstawiające błędy i grafikę gry, często nazywane „okropnymi”, stały się wirusowe.

Po pozostaniu w tyle za kolosem, jakim jest FIFA, część wyjaśnienia radykalnego ruchu eFootball była darmowa, ale najwyraźniej nie zadziałało to tak dobrze, jak oczekiwano. Pierwsza wersja zawierała tylko opcję meczów 1 na 1 przeciwko graczowi lokalnemu lub online oraz „wydarzenia wyzwań” między 9 drużynami (jedyne dostępne do wyboru), z planowanymi płatnymi ulepszeniami.

Początkowo Konami zapowiedziało, że w ciągu kilku tygodni wyda aktualizację, która rozwiąże główne problemy z grą, ale ostatecznie wydała tylko niewielką aktualizację, z główną aktualizacją opóźnioną na wiosnę 2022 roku. Fani PES mogą mieć tylko nadzieję, że ta katastrofa spowoduje Konami ponownie rozważy ostatnie decyzje i wyda godnego następcę PES 2020. W międzyczasie zrobi to nawet kolejna aktualizacja sezonu.

Pomijając złe decyzje, seria Pro Evolution Soccer powinna zostać zapamiętana ze względu na całą mechanikę rozgrywki i innowacje, które wniosła na przestrzeni lat. Przyszłość serialu wydaje się niewyraźna, ale spuścizny, którą pozostawia po sobie, nie można kwestionować.

 

źródło-techspot.